Δικαστής: Π. Παναγιώτου

Δικηγόρος του γραφείου μας: Κυριάκος Μακαρώνας

*       *       *       *       *

Στην εκούσια δικαιοδοσία, η παρέμβαση μπορεί να είναι απλή ή κύρια, αλλά δεν μετατρέπει την εκούσια δικαιοδοσία σε διαδικασία της αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας (ΕφΑΘ. 4186/1997 ΕλλΔνη 39. 1675). Κύρια παρέμβαση είναι αυτή με την οποία ο παρεμβαίνων αντιδικεί με τον αιτούντα (ΕφΠειρ. 111/1978 Δ 11. 47), είτε ζητώντας μόνο την απόρριψη της αίτησης, δίχως υποβολή αυτοτελούς αιτήματος, είτε ζητώντας, εκτός από την απόρριψη της και την παραδοχή ενός νέου αυτοτελούς αιτήματος (ΕφΠειρ. 1121/1995 ΕλλΔνη 38. 1662). Η κύρια παρέμβαση ασκείται με ιδιαίτερο δικόγραφο, χωρίς να απαιτείται και κοινοποίηση της στους κύριους διαδίκους (ΕφΘεσ 915/1997 ΕλλΔνη 38. 1859). Με την παραδεκτή άσκηση της, η κύρια παρέμβαση αποκτά αυτοτέλεια έναντι της. αίτησης, αποδεσμεύεται από τη διαδικαστική τύχη της (ΕφΘεσ 977/2000 Αρμ 54. 822) και δικάζεται μόνη της (ΕφΑθ. 5446/1987 ΕλλΔνη 30. 794, ΕφΑΘ. 3111/1989 ΕλλΔνη 32. 144). Έτσι, μετά την παραδεκτή άσκηση της, όταν η δίκη για την κύρια αίτηση περατωθεί με την έκδοση οριστικής απόφασης, η επιδίωξη της κοινής συζήτησης και συνεκδίκασης αποβαίνει χωρίς νόημα. Σε μια τέτοια περίπτωση, η συζήτηση της κύριας παρέμβασης γίνεται παραδεκτά χωριστά από αυτήν της κύριας υπόθεσης, αφού η κύρια παρέμβαση έχει αυτοτέλεια σε σχέση με την αίτηση, αποδεσμεύεται από την διαδικαστική τύχη της (πρβλ. ΕφΘεσ 977/2000, ΕφΑθ 311/1989) και η περαιτέρω ερευνά της δεν επηρεάζεται πλέον από την κύρια υπόθεση (ΕφΑθ. 5446/1987 ΕλλΔνη 30. 794).
Στην προκειμένη περίπτωση, καθ’ όν χρόνο εκκρεμούσε ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου η από 18.3.2003 αίτηση των καθ’ ων η κύρια παρέμβαση, περί χορηγήσεως κληρονομητηρίου, η …………… άσκησε την κρινόμενη (από 8.4.2008) κύρια παρέμβαση με την οποία ζήτησε, κατ’ εκτίμηση του δικογράφου αυτής, να απορριφθεί η από 18.3.2003 αίτηση και να διαταχθεί η έκδοση κληρονομητηρίου με το εν αυτή περιεχόμενο (διαφορετικό της αιτήσεως). Η από 18.3.2003 αίτηση εκδικάστηκε, (απορριπτόμενου του αιτήματος περί συνεκδικάσεώς της με την κρινόμενη κύρια παρέμβαση) και απορρίφθηκε από το Δικαστήριο, με την 4185/2008 οριστική απόφαση, διότι κρίθηκε ότι το κληρονομικό δικαίωμα των αιτουσών είναι ασαφές και αμφίβολο. Κατόπιν τούτου, παραδεκτά χωριστά από αυτήν της κύριας υπόθεσης, χωρεί η συζήτηση της κύριας παρέμβασης, αφού αυτή έχει αυτοτέλεια, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη μείζονα σκέψη.
Η κυρίως παρεμβαίνουσα με την κρινόμενη κύρια παρέμβαση, εκθέτει ότι την 15.5.2002 απεβίωσε η μητέρα της …………… η οποία άφησε την από 20.3.1994 ιδιόγραφη διαθήκη, που δημοσιεύθηκε και κηρύχθηκε κυρία, με την οποία εγκατέστησε ως κληρονόμους της τις 3 θυγατέρες της, τη …………… τη …………… (αιτούσες στην από 18.3.2003 αίτηση) και την ίδια …………… και ειδικότερα εγκατέστησε τη …………… στο δήλο πράγμα (διαμέρισμα) που αναφέρεται σε αυτή, ενώ την ίδια και την αδελφή της …………… περιόρισε στη νόμιμη μοίρα, ορίζοντας να λάβει καθεμιά το μισό όλης της άλλης περιουσίας της, και εάν αυτή δεν αρκεί για να καλύψει τη νόμιμη μοίρα τους, υποχρέωσε τη …………… να συμπληρώσει σε μετρητά τη νόμιμη μοίρα τους. Ότι ο άνω περιορισμός – όρος είναι ανίσχυρος διότι προσβάλλει τη νόμιμη μοίρα της, ζητεί δε να διαταχθεί η έκδοση κληρονομητηρίου που να πιστοποιεί ότι η …………… είναι συγκληρονόμος κατά τα 4/6 εξ αδιαιρέτου εφ’ όλης της κληρονομιάς, ότι η …………… και η ίδια είναι συγκληρονόμοι κατά το 1/6 εξ αδιαιρέτου εκάστη, άλλως ότι η ίδια είναι κληρονόμος κατά το 1/2 εξ αδιαιρέτου – εφ’ όλης της κινητής περιουσίας της κληρονομούμενης.
Από τις διατάξεις των άρθ. 1956, 1957, 1959, 1961 παρ. 1 ΑΚ, οι οποίες εξακολουθούν να ισχύουν και μετά την εισαγωγή του ΚΠολΔ, παράλληλα με αυτές των άρθ. 744, 759, 819 και 820 αυτού, προκύπτει, ότι το δικαστήριο της κληρονομιάς, ύστερα από αίτηση του κληρονόμου, που πρέπει να περιέχει και τα αναφερόμενα στο άρθ. 1957 ΑΚ στοιχεία, παρέχει σ’ αυτόν κληρονομητήριο, που βεβαιώνει το κληρονομικό του δικαίωμα και, επί περισσοτέρων κληρονόμων και τη μερίδα του, που του αναλογεί, μόνον, εφόσον ύστερα από αυτεπάγγελτη έρευνα προς εξακρίβωση των γεγονότων, που αναφέρονται στην αίτηση και χωρίς να δεσμεύεται από τις περί αποδείξεως κοινές δικονομικές διατάξεις, κρίνει, ότι αποδεικνύονται πλήρως τα γεγονότα, τα οποία θεμελιώνουν το επικαλούμενο κληρονομικό δικαίωμα. Αν αντιθέτως, ύστερα από παρόμοια έρευνα, κρίνει, ότι τα γεγονότα, που θεμελιώνουν το αξιούμενο κληρονομικό δικαίωμα του αιτούντος, δεν αποδεικνύονται πλήρως, ή ότι με βάση τα γεγονότα που αποδεικνύονται, το κληρονομικό δικαίωμα του αιτούντος είναι ασαφές ή αμφίβολο, οφείλει να αρνηθεί την παροχή του κληρονομητηρίου και ν’ απορρίψει την αίτηση, λόγω του τεκμηρίου που παρέχεται από αυτό κατά τα αρθρ. 1962 ΑΚ και 821 ΚΠολΔ (ΑΠ 671/1993 ΕλΔ 35.1332, ΕφΑΘ 7008/1999 ΕλΔ 40.606).
Στην προκειμένη περίπτωση, από όλα τα έγγραφα που προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι προκύπτουν τα ακόλουθα: Την …………… απεβίωσε στην Αθήνα η …………… κάτοικος …………… η οποία άφησε ως πλησιέστερους συγγενείς της τις τρεις θυγατέρες της, ……………, …………… και …………… Η θανούσα άφησε την από 20.3.1994 ιδιόγραφη διαθήκη, η οποία δημοσιεύθηκε νόμιμα και κηρύχθηκε κυρία. Το περιεχόμενο της διαθήκης έχει ως εξής: «…Θέλω να με κληρονομήσουν οι θυγατέρες μου …. Η κόρη μου …………… θα πάρει το διαμέρισμά μου στον ……………, οδός …………… με όλα τα μέσα σ’ αυτό κινητά. Οι κόρες μου …………… και …………… θα πάρουν από το μισό ή καθεμία όλης της άλλης περιουσίας μου κινητής και ακίνητης. Αν αυτή δεν φθάνει για να καλύψει τη νόμιμη μοίρα τους, τότε υποχρεώνω την κόρη μου …………… να συμπληρώσει σε μετρητά τη νόμιμη μοίρα των άλλων θυγατέρων μου τις οποίες εν πάση περιπτώσει τις περιορίζω στη νόμιμη μοίρα». Η κυρίως παρεμβαίνουσα …………… ισχυρίζεται ως ήδη προελέχθη, ότι ο δια της διαθήκης περιορισμός της στο ποσοστό νόμιμης μοίρας της, θεωρείται μη γεγραμμένος, διότι το άνω διαμέρισμα είναι το μόνο κληρονομιαίο στοιχείο, είχε αγορασθεί με δικά της χρήματα, έχει αξία 154.000 ευρώ, ενώ το ελάχιστο ποσό της νόμιμης μοίρας της ανέρχεται σε 26.700 ευρώ τουλάχιστον, ποσό το οποίο δεν της καταβάλει η αδελφή της …………… (μη συμμορφούμενη προς τον όρο της διαθήκης) και έτσι προσβάλλεται η νόμιμη μοίρα της, συντρέχει δε αυτή ως συγκληρονόμος κατά το ποσοστό της νόμιμης μοίρας, ανερχόμενο στο ήμισυ της εξ αδιαθέτου μερίδας της, εφ’ όλης της κληρονομιάς (κινητής και ακίνητης). Αντίθετα οι καθ’ ων η παρέμβαση ισχυρίζονται ότι η νόμιμη μοίρα της άνω αδελφής τους έχει υπερκαλυφθεί από τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία που η κληρονομούμενη παρέσχε εν ζωή σε εκείνη και ότι επομένως αυτή δεν έχει κληρονομικό δικαίωμα στο άνω διαμέρισμα, ούτε συντρέχει περίπτωση συμπλήρωσης της νόμιμης μοίρας της σε μετρητά, σύμφωνα με τη σχετική πρόβλεψη της διαθήκης. Υπό τα περιστατικά αυτά όμως, το Δικαστήριο δεν μπορεί να σχηματίσει πλήρη πεποίθηση για την έκταση του κληρονομικού δικαιώματος της κυρίας παρεμβαίνουσας και των καθ’ ων η παρέμβαση και ειδικότερα εάν με την εγκατάσταση της …………… στο άνω ακίνητο θίγεται το δικαίωμα νόμιμης μοίρας της κ. παρεμβαίνουσας. Πρόκειται για ζήτημα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο της προκείμενης δίκης του κληρονομητηρίου και καθιστά το δικαίωμα της κ. παρεμβαίνουσας ασαφές και αμφίβολο, αφού αυτό δύναται να διαγνωσθεί στα πλαίσια της δίκης κατά τη διαδικασία της αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας (όπως τακτική αγωγή περί κλήρου). Συνακόλουθα η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην άνω νομική σκέψη. Το αίτημα για την καταδίκη της κ. παρεμβαίνουσας στη δικαστική δαπάνη των καθ’ ων η κ. παρέμβαση πρέπει να απορριφθεί.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Δικάζει αντιμωλία των διαδίκων.
Απορρίπτει την κύρια παρέμβαση.